Nieuws & Blog

Eenstemmig wijzen wetenschappers op stedelijk groen als de oplossing om uitdagingen als klimaatadaptatie en het gezonder maken van de leefomgeving op te vangen. Tegelijkertijd wordt met name in de Randstad het groen in rap tempo opgegeven voor bouwprojecten. Dat kan anders, zegt Lodewijk Hoekstra.

Kijk achter de groene façades in de stad

Nieuws & Blog

Eenstemmig wijzen wetenschappers op stedelijk groen als de oplossing om uitdagingen als klimaatadaptatie en het gezonder maken van de leefomgeving op te vangen. Tegelijkertijd wordt met name in de Randstad het groen in rap tempo opgegeven voor bouwprojecten. Dat kan anders, zegt Lodewijk Hoekstra.

stedelijk groen

In Amsterdam verdween tussen 2003 en 2016 maar liefst 11% van het stedelijk groen binnen de ring. Deze waardevolle grond zou niet alleen de prijs van het omliggende vastgoed stimuleren, maar ook essentieel zijn bij een volgende hoosbui of hittegolf. Nu is het definitief verdwenen.

Hangende tuinen van Babylon

De verdichting van stedelijke bebouwing leidt gelukkig ook tot een andere trend: stedelijk groen wordt op creatieve manieren in en rondom bebouwing geïntegreerd. De meest in het oog springende ontwerpen zijn de ‘verticale bossen’, gebaseerd op de Bosco Verticale van de Italiaanse architect Stefano Boeri. De artist impressions van deze in bomen gehulde woontorens laten de hangende tuinen van Babylon verbleken. In 2019 zullen zowel in het centrum van Utrecht als in Eindhoven zulke torens verrijzen. Andere projecten zijn eveneens in ontwikkeling. 

Het is nog maar de vraag of deze groene woontorens de verliezen aan biodiversiteit en klimaatadaptatie door bebouwing kunnen compenseren. Hoeveel bijen vliegen er op 70 meter hoogte? Hoe duurzaam is het om bomen in bakken te bewateren? Hoeveel water vangt zo’n toren op? Hoe handig is het om met veel kunst- en vliegwerk bomen te onderhouden omdat ze niet mogen groeien zoals hun soortgenoten in het (horizontale en grondgebonden) bos of park? De Bosco Verticale in Milaan heeft drie full-time zwevende tuinmannen in dienst om het ‘bos’ ter grootte van een kwart van het Amsterdamse Sarphatipark te beheren. 

Hoe handig is het om met veel kunst- en vliegwerk bomen te onderhouden omdat ze niet mogen groeien zoals hun soortgenoten in het (horizontale en grondgebonden) bos of park?

Lodewijk Hoekstra

Het is makkelijk om dit soort prestigeprojecten te beschouwen als een façade die de teloorgang van stadsnatuur verhult. Dat hoeft niet zo te zijn als ecologen, hoveniers en landschapsarchitecten vanaf het begin worden betrokken. Dan worden de vele functies van groen daadwerkelijk ingezet voor een leefbare en gezonde stad. 

Stedelijk groen
Stedelijk groen draagt veel bij aan een leefbare en gezonde stad

Stedelijk groen op waarde schatten

Ik juich de vergroening van onze leefomgeving toe. Het is mijn missie om tuinen, parken en wijken in Nederland te stimuleren waar natuur en mens in balans zijn. Ik beschouw het daarom als een positieve ontwikkeling dat er een breed politiek en maatschappelijk draagvlak omstaat voor groene steden en gebouwen. Tegelijkertijd mag groen geen doel op zich worden. Wetenschappers wijzen op het belang van een groene stad, omdat het essentieel is voor klimaatadaptatie, biodiversiteit, sociale cohesie en gezondheid van de burgers. Zodoende is het belangrijk dat we oplossingen kiezen die toekomstbestendig en circulair zijn en daarnaast een bepalende meerwaarde bieden voor mens en natuur. Anders worden steden op den duur onleefbaar. Als blijkt dat het stedelijk groen niet duurzaam is en op een omslachtige manier wordt toegepast in de woon- en leefomgeving, kan de opgaande groene trend in de knop worden gebroken. 

Als blijkt dat het stedelijk groen niet duurzaam is en op een omslachtige manier wordt toegepast in de woon- en leefomgeving, kan de opgaande groene trend in de knop worden gebroken. 

Lodewijk Hoekstra

Voorzichtigheid is geboden

Daarom pleit ik ervoor om veel voorzichtiger om te gaan met bestaande landschappelijke en ecologische waardes in stedelijk gebied. Waarom zouden we op de meest onwaarschijnlijke plekken plukjes groen toevoegen terwijl we ook in eerder stadium van planvorming bestaande parken en groenstroken kunnen versterken? 

Het uiterst belangrijke Deltaplan Biodiversiteit, dat eind vorig jaar door een breed consortium van banken, levensmiddelenindustrie, boeren, wetenschappers en milieuorganisaties werd gepresenteerd, richt zich vooral op het buitengebied. Maar de stadsnatuur staat zo mogelijk nog meer onder druk, zeker in de Randstad, terwijl de ecologische waarde daarvan in het kleine Nederland doorgaans groter is. De natuurwaarde van een gemiddeld weiland is immers veel lager dan van een woonwijk met een degelijk park. Daarom kan in steden grote winst voor biodiversiteit worden behaald als het goed wordt aangepakt. 

De groene torens geven aan dat er aan de kant van architecten en aannemers een opmerkelijke verschuiving plaatsvindt. Het belang daarvan moet niet worden onderschat. Een gebiedsontwikkeling die echt waardevol en bestendig is, ligt binnen handbereik.  

Lodewijk Hoekstra

[Dit artikel verscheen eerder in De Gelderlander]

We take processes apart, rethink, rebuild, and deliver them back working smarter than ever before.